Nieuw verband tussen olijfolie en dementie ontdekt: “Al 14% minder kans als je 5 gram mayonaise vervangt door olijfolie”

Wat is de link tussen olijfolie en de kans op dementie? Amerikaanse wetenschappers uit Boston brengen nieuwe resultaten naar buiten. © Getty Images

Gebruik jij standaard boter in de keuken? Dan is het misschien tijd om te switchen naar olijfolie, als je op oudere leeftijd een gezond brein wil. Wie dat geregeld eet, zou volgens een nieuw Amerikaans onderzoek 28 procent minder kans hebben om te overlijden aan de gevolgen van dementie. Wat is de link tussen olijfolie en dementie? Professor Voeding en Hersengezondheid Yannick Vermeiren (Wageningen Universiteit) legt uit.

Jaron Bogaert Laatste update: 15 mei 2024

Amerikaanse onderzoekers uit Boston ontdekten dat mensen die minstens 7 gram olijfolie per dag consumeren - ongeveer een kleine eetlepel - 28 procent minder kans hebben om te sterven aan dementie gerelateerde oorzaken in vergelijking met mensen die nauwelijks tot nooit olijfolie gebruiken. Dat onderzoek publiceerden ze in JAMA Network Open en daarvoor volgden de wetenschappers 92.000 individuen 28 jaar lang op via vragenlijsten. De totale inname van olijfolie werd berekend uit het gebruik als saladedressing, bakmiddel of als toevoeging bij brood.

Opvallend daarbij: het verband tussen olijfolie en dementie werd onafhankelijk van de dieetkeuze vastgesteld. “Of ze nu gezond aten of niet, het positieve effect van olijfolie bleef overeind”, kadert Vermeiren. Zij die er een mediterraans dieet op nahielden bleken wel het laagste risico op dementie hebben, al bleek ook dat zelfs heel kleine wijzigingen in het dieet al best grote effecten hadden. Het risico op dementie daalde al met 14 procent als je 5 gram mayonaise per dag vervangt door 5 gram olijfolie.”

Wat is de link tussen olijfolie en dementie?

Een daling van 28 procent door één eetlepel per dag is niet min, maar komt voor professor Vermeiren niet als een verrassing. “Onze hersenen bestaan voor maar liefst 60 procent uit vet”, vertelt hij. “De buitenschillen van de hersencellen zijn samengesteld uit een dubbel fosfolipidenmembraan en de uitlopers van de hersencellen uit myeline, een vettige stof die de hersenen aan de binnenzijde hun kenmerkende witte kleur geeft. Dat is ook de reden waarom je vetten in je voeding moet opnemen voor een gezond ouder wordend brein.”

Tal van andere studies staven de bevindingen van het nieuwe onderzoek. “Een Spaanse studie uit 2015 toonde al aan dat een mediterraans dieet met een verhoogde inname van olijfolie - zo’n 1 liter per week per huishouden - de kans op dementie stevig kon verminderen. Daarvoor werden ouderen 6,5 jaar lang opgevolgd”, vertelt de expert. “Ook raadde de Wereldgezondheidsorganisatie senioren in 2019 al aan om een mediterraan dieet te volgen om hun cognitieve vaardigheden te behouden.”

“Zelf werken we aan de Wageningen Universiteit aan een onderzoek naar hoe mediterrane en MIND-diëten dementie kunnen voorkomen. Dat doen we aan de hand van een tweejarige leefstijlinterventie bij 1.200 ouderen met een verhoogd risico op alzheimer. We onderzoeken daarbij ook het effect van gezonde vetten, onder andere uit olijfolie, en verwachten de resultaten volgend jaar.”

Wat olijfolie bij je brood is dus niet zo'n slecht idee. © Global Image

Conclusie: zetten we beter meer olijfolie op het menu?

Zoals bij elk onderzoek kunnen er wel nog kanttekening bij geplaatst worden. “Het is een observationeel dataonderzoek waarbij voornamelijk blanke, Amerikaanse vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 56 jaar bevraagd werden”, aldus Vermeiren. “We kunnen de bevindingen dus niet zomaar veralgemenen, ook omdat we allemaal een verschillende genetische achtergrond hebben. Bovendien zou je duidelijkere resultaten krijgen als je mensen die standaard geen olijfolie gebruiken de voedingsstof laat toevoegen aan hun dieet, om ze daarna jarenlang op te volgen. Daar haal je meer uit dan uit onderzoek van zulke ‘big data’ uit vragenlijsten.”

Maar: “hoe je het ook draait of keert, onze hersenen hebben gezonde vetten nodig. Dat zijn enkelvoudige of meervoudige onverzadigde vetzuren. Olijfolie, als onderdeel van een mediterraan dieet, is een uitstekende manier om die vetten op je menu te zetten”, stelt Vermeiren. “Bovendien bevat olijfolie ook vitamine E en polyfenolen: antioxidanten die sterke ontstekingswerende eigenschappen hebben en schadelijke moleculen uit onze bloedvaten en hersencellen verwijderen.”

Olijfolie is overigens niet de enige bron van die gezonde vetten. “Je vindt ze ook in avocado’s, sesamzaad en noten - vooral ongezouten walnoten, amandelen, pindanoten en cashewnoten. Daarnaast is het aangeraden om regelmatig vette vis zoals zalm, makreel, tonijn, haring en sardines op het menu te zetten. Die bevatten DHA en EPA, vetzuren die onze hersencellen kant-en-klaar kunnen opnemen”, sluit de expert af. Ideaal in combinatie mét olijfolie.

uit Het Laatste Nieuws

naar bestellen